SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ





10.09.2020 Forum Ekonomiczne w Karpaczu: 27. Konferencja Europa Karpat. Relacja RODM Olsztyn poleca

Dyskusja o znaczeniu Europy Środkowej, Trójmorzu, Grupie Wyszehradzkiej, Karpatach, a także o dyplomacji parlamentarnej były głównymi tematami 27. Konferencji Europy Karpat, która została zorganizowana w ramach Forum Ekonomicznego w Karpaczu. W dwudniowym spotkaniu (8 i 9 września) uczestniczyli parlamentarzyści, ministrowie, eksperci, naukowcy i samorządowcy z kilkunastu państw. Sejm reprezentował wicemarszałek Ryszard Terlecki oraz szef Kancelarii Agnieszka Kaczmarska.

Konferencję otworzyli wspólnie wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki i Marek Kuchciński, poseł i marszałek Sejmu w latach 2015 - 2019, który jest współtwórcą i pomysłodawcą idei Konferencji. Ryszard Terlecki podkreślił znaczenie Karpat dla Europy Środkowej i wyraził uznanie dla projektu, który jest ważną platformą do dyskusji analiz i wymiany doświadczeń.



I panel: Europa Środkowa w polityce globalnej

Celem dyskusji było określenie roli Europy Środkowej w geopolityce i jej znaczenia w geopolityce. Wśród poruszanych zagadnień znalazły się kwestie bezpieczeństwa, relacje transatlantyckie, znaczenie Trójmorza, czy też stosunki państw Europy Środkowej z największymi graczami na arenie międzynarodowej - Stanami Zjednoczonymi, Rosją, Niemcami, Chinami, Wielką Brytanią i Francją.

Moderator panelu prof. Maciej Szymanowski,  dyrektor Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka, rozpoczynając dyskusję wskazał, że kluczowe jest to, iż przywódcy państw naszego regionu, niezależnie od barw politycznych dostrzegają, że współpraca w regionie przynosi wymierne korzyści. Natomiast za niepokojące uznał fakt, iż wedle najnowszych badań socjologicznych mieszkańcy Europy Środkowej niewiele wiedzą na temat państw regionu.

Wicemarszałek Terlecki, odpowiadając na pytanie o miejsce Europy Środkowej odniósł się historii. - Ważne jest znalezienie właściwego miejsca naszego regionu w geopolityce światowej, tak aby nie powtórzyć błędów z poprzednich wieków, kiedy Europa Środkowa znalazła się na peryferiach Europy - zaznaczył. Ryszard Terlecki mówił także o rosnącej roli tej części kontynentu, który nadrobił dystans do Europy Zachodniej, a teraz rozwija się nawet szybciej.

II panel: Europa Środkowa: bohaterowie stulecia. Czego nie wiemy o sąsiadach?

W panelu dotyczącym bohaterów Europy Środkowej paneliści odnieśli się do dziedzictwa naszego regionu, powołując się przy tym na wybitne osobistości, które miały wkład w rozwój Europy. Stąd pochodzili tacy twórcy jak Kopernik, Chopin, Liszt, Mickiewicz, Dvorak, czy wielu innych. Wskazano na chrześcijańskie wartości łączące kraje regionu, ale także na doświadczenia II wojny światowej i systemu komunistycznego, które sprawiły, że pojęcie wolności nabrało szczególnego znaczenia dla państw Europy Środkowo-Wschodniej. Podkreślono, że świętowanie wolności jest możliwe dzięki wspólnym bohaterom Europy Środkowej: J. Piłsudskiemu, E. Masarykowi, P. Telekiemu, J. Antalowi, J. Esterháze, K. Twardowskiemu, S. Banachowi, H. Józewskiemu, S. Petlurze, gen. W. Sikorskiemu czy H. Sławikowi.

III panel: Wizje Europy – dyskusja: jaka Europa? Czyja Europa?

W panelu o wizji Europy paneliści dyskutowali o przyszłości kontynentu i pojawiających się w dyskursie publicznym propozycjach podziału Unii Europejskiej na „Europę dwu lub wielu prędkości” i kontrpropozycji, jaką ma być Europa Ojczyzn, czyli Europa Solidarnych Państw, jako konfederacja europejskich państw narodowych.

Moderator panelu prof. Zdzisław Krasnodębski na wstępie przedstawił współczesne koncepcje i propozycje polityków dotyczące budowy oraz funkcjonowania wspólnoty europejskiej. W związku z tym aktualne pozostają pytania o przyszłość Europy. Yves Gerningon (Francja) – Przewodniczący Partii Europejskich Federalistów – powiedział, że projekt Europa musi być przyjęty przez wszystkich obywateli, bo do tej pory Unia preferuje bogate kraje, a karze biedne. Ponadto podkreślił, że Europa jest w dalszym ciągu podzielona i poszczególne kraje nie mają równych szans i dlatego musimy się dalej jednoczyć, a także wykazać solidarnością wobec naszych wspólnych korzeni.

Natomiast David Engels z Instytutu Zachodniego przeciwstawił się centralizacji i nacjonalizmom. Zaproponował renowację struktur europejskich posiadających kluczowe kompetencje, przy zachowaniu tożsamości kulturowej poszczególnych krajów.

Według prezesa PGNiG Jerzego Kwiecińskiego projekt Unii Europejskiej jest w dalszym ciągu atrakcyjny, bo zapewnia pokój, a także pomaga ludziom się bogacić. Wskazał, że Unia poszukuje nowych rozwiązań wspólnotowych. I tymi rozwiązaniami mają być długofalowe programy, a także projekt Zielonego Ładu, który związany z nowym modelem życia i postępowania z czym wiąże się uzyskanie neutralności klimatycznej w 2050 r.

IV panel: Fundusz Inwestycyjny Trójmorza

Utworzony w 2019 r. Fundusz Inwestycyjny Trójmorza jest narzędziem realizacji projektów w obszarach priorytetowych dla państw należących do tej inicjatywy (infrastruktura transportowa, sektor energetyczny, digitalizacja). W trakcie dyskusji rozmówcy starali się wskazać najbardziej istotne kierunki inwestycyjne, a także omówić jego rolę i charakter działania.

Małgorzata Jarosińska-Jedynak, minister funduszy i polityki regionalnej, powiedziała, że dla Polski priorytetem są projekty Via Carpatia i Rail Baltica. Ponadto wskazała, że dla przyszłości Trójmorza istotne jest to, jak będzie dalej wyglądało finansowanie rozwoju połączeń infrastrukturalnych w regionie na osi północ-południe. Andrzej Adamczyk, minister infrastruktury, podkreślił, że dzięki budowie Via Carpatia Biała Podlaska i Rzeszów staną się w ważnymi węzłami komunikacyjnymi i centrami rozwoju gospodarczego, a nowa trasa będzie drogą życia dla regionu Karpat.

V panel: Parlamentarzyści w służbie dyplomacji. Fenomen dyplomacji parlamentarnej

W dyskusji prof. Jan Draus podsumował dokonania dyplomacji parlamentarnej, której znaczenie wzrosło podczas VIII kadencji Sejmu (2015 - 2019), co przełożyło się na intensyfikację kontaktów na szczeblu parlamentarnym. Ma to odzwierciedlenie w podjętych inicjatywach, takich jak cykliczne spotkania Przewodniczących Parlamentów Europy Środkowej i Wschodniej #EUROWAW, czy też regularne spotkania Przewodniczących Parlamentów Grupy Wyszehradzkiej. Sejm VIII kadencji rozwinął dyplomację parlamentarną, będącą uzupełnieniem dla tradycyjnej dyplomacji realizowanej przez władzę wykonawczą.

VI panel: Europa Karpat w centrum Europy Środkowej. Przegląd inicjatyw

W tej części Konferencji dokonano przeglądu inicjatyw. Rozmówcy podkreślili, że założenia Europy Karpat, „Bukaresztańskiej dziewiątki”, czy Inicjatywy Trójmorza reprezentują podobne podejście do kontaktów regionalnych opartych na realizacji wymiernych projektów nakierowanych na wzmocnienie bezpieczeństwa i niwelowanie dysproporcji rozwojowych. Przykładami działań o tym charakterze są: Polsko-Węgierska Szkoła Liderów, Międzynarodowe Forum Współpracy Młodych Karpat i Trójmorza, Collegium Carpaticum, czy projekt „Via Culturalia”. To według rozmówców wpływa na to, że państwa karpackie współpracują ze sobą mimo dzielącej je granicy UE, co sprawia, że Makroregion Karpacki nabiera strategicznego znaczenia z perspektywy całej Europy Środkowej.

VII panel: Grupa Wyszehradzka – w stronę rozwoju zrównoważonego

Rozpoczynając dyskusję o V4 wiceminister spraw zagranicznych Szymon Szynkowski vel Sęk, pełnomocnik rządu ds. polskiego przewodnictwa w Grupie Wyszehradzkiej, podkreślił, że Polska angażuje się w wiele regionalnych inicjatyw, które są elementem polityki zagranicznej, ale to Grupa Wyszehradzka jest tym najważniejszym i najbardziej rozpoznawalnym zrzeszeniem w Europie.

W tym panelu uczestniczyli także: minister rolnictwa Krzysztof Ardanowski, wiceminister inwestycji i rozwoju Waldemar Buda oraz poseł Jerzy Polaczek, przewodniczący Polsko-Słowackiej Grupy Parlamentarnej.

VIII panel: Wody Karpat

W kolejnym panelu omówiono sytuację hydrologiczną regionu Karpat, która w dobie zwiększonego zapotrzebowania na zasoby wodne, stawia ją w roli strategicznego surowca gwarantującego postęp gospodarczy regionu. Paneliści zgodzili się, że należy chronić zasoby wodne Karpat, a także szukać nowych rozwiązań zapewnienia wody pitnej.

IX panel: Trzecia misja uczelni 2.0. Współpraca uniwersytetów z otoczeniem zewnętrznym w okresie pandemii COVID-19

W ostatnim panelu 27. Konferencji Europa Karpat dyskusja skoncentrowała się wokół funkcjonowania uniwersytetów w okresie pandemii. Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, wraz z rektorami podkarpackich uczelni opowiedzieli o współpracy uniwersyteckiej, która ze względu na okoliczności zmuszona była wyjść poza tradycyjne formy. Podczas panelu omówiono także dwa międzynarodowe akademickie projekty PIMReC oraz Collegium Carpathicum.


Fotogalerie: FlickrInstagram

I dzień Konferencji Europa Karpat: YouTube

II dzień Konferencji Europa Karpat: YouTube