SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ





03.04.2019 Debata pt. „NATO: 70 lat istnienia, 20 lat polskiego członkostwa” RODM Olsztyn

W dniu 3 kwietnia 2019 r.,z okazji 20. rocznicy przystąpienia Polski do NATO RODM w Olsztynie zorganizował wspólnie z Instytutem Nauk Politycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie,debatę pt. „NATO: 70 lat istnienia, 20 lat polskiego członkostwa”. Zaproszonych prelegentów oraz zgromadzonych uczestników powitał Koordynator RODM w Olszynie, Pan Piotr Mrozowski oraz dr Krzysztof Żęgota z INP UWM w Olsztynie.

Jako pierwszy zabrał głos w dyskusji prof. Waldemar Tomaszewski, który przedstawił genezę powstania NATO oraz podkreślił, iż głównie miało ono służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w Europie po zakończeniu II wojny światowej i zapobiec kolejnym konfliktom zbrojny. Odniósł się również do procesu przystąpienia Polski do Sojuszu w kontekście ogólnego rozszerzania się paktu.

Następnie wystąpił prof. Teodor Galunov z Uniwersytetu im. św. Cyryla i Metodego w Wielkim Tyrnowie, który obszernie omówił doświadczenia Bułgarii w obszarze NATO, podkreślając podobieństwo w tym jaką drogę przeszła Polska i Bułgaria zarówno w zakresie integracji europejskiej jak i przystąpienia do Paktu. Zwrócił również uwagę, iż w tym roku Bułgaria obchodzi 15. rocznicę wstąpienia do NATO.



W dalszej części spotkania eksperci starali się odpowiedzieć na pytanie czy współcześnie NATO jest w stanie zapewnić bezpieczeństwo państwom członkowskim. Prelegenci odwołali się do zapisu art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, który ma gwarantować wsparcie militarne wszystkim zrzeszonym Państwom w przypadku agresji skierowanej przeciwko któremuś z nich oraz odstraszać potencjalnych wrogów.

Jak zauważył dr Wojciech Kotowicz, obecnie zapisy art. 5 dają zbyt duże możliwości różnej interpretacji czym jest zbrojna napaść, co może prowadzić do braku okazania należytego wsparcia państwu, które zostało napadnięte. XXI wiek wiąże się również z takimi wyzwaniami jak cyberterroryzm, wojny hybrydowe, ataki Rosji na Ukrainę i zagrożenie powtórzenia takiego schematu w innym kraju bałtyckim.

Dr Kotowicz wspomniał również, iż pod znakiem zapytania stawiana jest trwałość NATO oraz sens rozszerzania Paktu o kolejnych członków (może to utrudnić proces podejmowania decyzji) oraz brak jednomyślności i konflikt rozbieżności interesów państw zrzeszonych. W kontekście problemów z jakimi mierzy się NATO prof. Tomaszewski wyszczególnił natomiast zachowanie jednego z członków, a mianowicie Turcji, która prowadzi działania wspierające oraz współpracę z Rosją.

Do tematu stosunków NATO z Rosją odniósł się szerzej dr Krzysztof Żęgota, który wspomniał o próbach podjęcia współpracy w latach 90.tych, np. wymianie Ambasadorów, powołaniu Rady NATO-Rosja. Obecnie reintegracja przestrzeni poradzieckiej prowadzona przez stronę rosyjską stoi w sprzeczności z planami i działaniami NATO w obszarze rozszerzania struktur Sojuszu (np. Gruzja, Mołdawia). Z kolei Pan Dawid Zieleniewski z Koła Naukowego Bezpieczeństwa Narodowego UWM porównał sposób zarządzania siłami wojskowymi przez Rosję z funkcjonowanie wojsk Sojuszu zauważając iż Federacja rosyjska twory swoje siły specjalne na wzór sił natowskich.

W dyskusji, na zakończenie spotkania, z udziałem słuchaczy z sali zostały poruszone tematy związane m.in. z rozmieszczeniem tarcz antyrakietowych na terenie Polski oraz Bułgarii i  budowy baz wojskowych NATO, reakcji NATO na  zagrożenia płynące obecnie ze strony Chin oraz realnymi możliwościami realizacji art. 5 i militarnego wsparcia zagrożonego państwa członkowskiego przez siły NATO.

.